Nangatarungan na usab ang legal defense ni kanhi Presidente Rodrigo Roa Duterte nga ang International Criminal Court (ICC) wala nay hurisdiksyon sa pag-imbestiga sa mga kasong kriminal sa Pilipinas human ang nasud miatras gikan sa Rome Statute niadtong 2019.
Sa usa ka filing nga gisang-at niadtong Enero 23, 2026, ang lead counsel sa depensa nga si Atty. Nicholas Kaufman miingon nga ang Rome Statute klaro nga nag-ingon nga ang usa ka nasud o Estado kinahanglan nga miyembro o partido sa usa ka kasabutan sama sa Rome Statute sa panahon nga ang korte modesisyon sa paggamit sa gahum o hurisdiksyon niini.
Kung ang nasud miyembro sa Rome Statute sa panahon nga magsugod ang imbestigasyon, mao ra kana ang mahimong bahin sa proseso, ug kung dili kini miyembro, dili usab kini sakop sa hurisdiksyon sa ICC.
Gihimakak usab sa defense team ni Duterte nga ang usa ka preliminary examination igo na aron masugdan ang proseso sa korte. Giingon nila nga ang usa ka opisyal nga imbestigasyon nga giaprobahan sa Pre-Trial Chamber sa ICC gikinahanglan una aron magsugod ang mga proseso sa legal.
Kini nga pagtugot gihatag sa Pre-Trial Chamber niadtong Septyembre 2021, duha ka tuig human ang Pilipinas miatras gikan sa Rome Statute.
Gitawag ni Kaufman ang mga argumento sa prosekusyon nga “oportunistiko” ug “sama sa chameleon,” nga namatikdan nga ang Prosecutor kaniadto miangkon nga ang mga nasud moreport lamang kung ang usa ka imbestigasyon pormal nga gitugutan.
Gisalikway usab sa legal nga depensa sa kanhi presidente ang mga pagtandi sa kaso sa Burundi, diin gitugutan sa ICC ang imbestigasyon sa wala pa ang pag-atras sa nasud gikan sa Rome Statute.
Sumala ni Atty. Kaufman, sa kaso sa Pilipinas, ang pagtugot sa imbestigasyon nahitabo human ang Pilipinas miatras, nga naghimo niini nga “fundamentally distinctable” o lahi nga mga sitwasyon.
Gidugang ni Kaufman nga ang interpretasyon sa prosekusyon magpawalay bili sa mga bahin sa Artikulo 127(2) sa Rome Statute.
Gipasiugda niya nga ang korte kinahanglan nga mosunod sa hustong proseso.
Gidakop si Duterte niadtong Marso 11, 2025, sa iyang pag-abot sa nasud gikan sa Hong Kong, human ang ICC nag-isyu og warrant of arrest kalabot sa imbestigasyon niini sa kontrobersyal nga kampanya batok sa droga sa iyang administrasyon, nga giakusahan sa kaylap nga paglapas sa tawhanong katungod.
Pag-abot niya sa The Hague, Netherlands, gidala siya sa ICC aron pormal nga moatubang sa mga husay sa Korte. Si Duterte ang unang kanhing lider sa Pilipinas nga gidala sa atubangan sa ICC.
