Dili tinuod ang pagtuo sa pipila ka mga Pilipino nga mas dako ang mawala sa Pilipinas kung mobulag kini gikan sa China, inay ang tinuod, ang People’s Republic of China hinuon ang posibleng mawad-an o mas dako ang mawala kanila.
Kini ang gipaambit ni Erik Espina, usa ka professor sa National Security and Strategic Studies, nga dili lang ang kontrobersiya sa pagpanghatag og suborno ang nag-unang problema kinahanglan usab ang mas lawom nga pagsabot sa epekto ug pagkontrolar sa People’s Republic of China (PRC) sa ekonomiya sa Pilipinas.
Dugang pa niini, tungod sa kaylap nga pagpasulod o smuggling sa dagkong gidaghanon sa mga produkto gikan sa China ngadto sa nagkalain-laing bahin sa nasod sama sa Sugbo ug sa tibuok Pilipinas, dagkong mga tindahan ug merkado sa PRC ang mawad-an og kita kung pakusgan pa sa nasod ang pakigbatok batok niini.
Gihimug-at usab ni Espina, nga dili lamang hisgutanan sa pondo ang angayang hatagan og pagtagad sa nasud, kon dili ang mga mas dagkong hulga sa seguridad sama sa pagdaghan sa mga peke nga Pilipino.
Sumala niya, dako nga problema ang pagpalsipikar ug pagpalit sa mga fundamental nga dokumento sama sa birth certificate, NBI clearance, ug permit to carry firearms sa mga dili tunhayng mamamayan nga nagtinguha usab nga makasulod sa politika.
