Human sa kapin sa 10 ka bulan nga pagkadestiyero, ang lider sa oposisyon sa Venezuela ug nakadawat og Nobel Prize nga si María Corina Machado mibalik sa iyang nasud.
Pag-abot niya, iyang naabtan ang usa ka politikanhong kahimtang nga nausab na tungod sa mga lakang sa iyang alyado, ang Estados Unidos, usa ka proseso diin wala siya nalambigit.
Ang kanhi kandidato sa pagkapresidente gikan sa oposisyon nga si Edmundo González Urrutia, kinsa anaa karon sa pagkadestiyero, nagsaulog sa iyang pagbalik. Matod niya, usa ka mahinungdanong adlaw kini alang sa mga Venezuelan. Diin ang ilang tingog sa kagawasan mibalik uban kaniya aron mangulo ug mogiya sa proseso.
Ang Presidente sa Estados Unidos nga si Donald Trump nagpahayag nga wala siya mahibalo bahin sa iyang pagbalik, apan nanghinaot siya nga luwas kini.
Mibiya si Machado sa Venezuela niadtong Disyembre padulong sa Norway aron dawaton ang Nobel Peace Prize, nga gihatag kaniya tungod sa iyang mga paningkamot sa pagpalambo sa demokratikong mga katungod sa iyang nasud.
Human sa kapin sa 10 ka bulan nga pagkadestiyero, ang lider sa oposisyon sa Venezuela ug nakadawat og Nobel Prize nga si María Corina Machado mibalik sa iyang nasud.
Usa ka bulan human siya mibiya, gipukan sa Estados Unidos ang iyang kaatbang, ang awtokratikong Presidente nga si Nicolás Maduro. Gisugdan sa US ang pakigtambayayong sa naglihok nga gobyerno sa Venezuela aron giyahan ang nasud padulong sa usa ka demokratikong transisyon ug politikanhong pagpasig-uli. Apil niini nga proseso ang pipila ka iladong mga personalidad sa oposisyon, apan wala gilakip sila si Machado ug González Urrutia.
Kanunay nga nanumpa si Machado nga mobalik siya sa iyang nasud, ug naghatag usab siya og timailhan nga modagan siya pag-usab pagkapresidente kung adunay ipahigayon nga eleksyon.
Sa ulahing bahin sa Agosto, usa ka importanteng miyembro sa iyang suod nga grupo, si Omar González, mibalik sa nasud human sa halos tulo ka tuig nga pagkadestiyero. Gihulagway niya kini isip usa ka “pasiuna” sa pag-abot ni Machado mismo. Sumala sa iyang mga magtatambag, pito ka higayon nga misulay si Machado sa pagbalik sa Venezuela sa miaging pipila ka bulan, apan wala siya magmalampuson.
Una siyang misulay sa ulahing bahin sa Hunyo aron motabang sa mga paningkamot sa pagtukod pag-usab human naguba ang nasud tungod sa duha ka kusog nga linog; apan matod niya, gibabagan sa gobyerno ang iyang pagbalik pinaagi sa pagsira sa kahanginan sa nasud.
Misulay siya pag-usab sa ulahing bahin sa Septyembre samtang ang nagsilbing Presidente sa Venezuela nga si Delcy Rodríguez atua sa New York alang sa United Nations General Assembly, apan gibalibaran siya sa pagsulod sa tulo ka higayon sulod sa usa lang ka adlaw.
Samtang wala sa iyang yutang natawhan sulod sa kapin sa 10 ka bulan, mibiyahe si Machado sa nagkalain-laing bahin sa kalibutan aron mangayo og suportang politikal gikan sa iyang mga kaalyado—lakip na si Trump, kinsa iyang gihatagan sa iyang Nobel Prize.
Bisan pa man nga nagpakita og suporta kang Machado ang administrasyong Trump kaniadto, wala siya giapil sa kasamtangang transisyon sa politika sa Venezuela.
Human sa pagpaningkamot nga mapalagpot si Maduro niadtong Enero, gihulagway ni Trump si Machado isip usa ka “maayo kaayong babaye,” apan nag-ingon usab siya nga si Machado “walay suporta o respeto sulod sa nasud” aron mahimong lider.
Hinuon, nakig-alayon ang Estados Unidos sa mipuli kang Maduro, si Delcy Rodríguez, aron ipatuman ang mga reporma sa politika ug ekonomiya sa nasud. Gituman ni Rodríguez halos tanang gipangayo sa administrasyong Trump, lakip na ang pagbuhi sa gatusan ka mga binilanggo sa politika ug pagpasayon sa mga kompanya sa US sa pagpamuhunan sa nasud.
Sa ulahing bahin sa Agosto, gipahibalo ni Trump nga nakab-ot sa US ang usa ka kasabutan aron makuha ang kontrol sa kadaghanan sa kapin sa 65 ka bilyon ka bariles sa napamatud-ang reserba sa lana sa Venezuela. Kini nga lakang giisip sa uban nga mapuslanon alang sa industriya sa lana sa US ug sa ekonomiya sa Venezuela. Sa usa ka video nga pahayag, gikuwestiyon ni Machado kon nganong ang kasabutan sa lana nga gipahibalo ni Trump gipirmahan man sa gobyerno sa Venezuela—nga iyang gitawag nga usa ka “ilehitimong rehimen.”
Nagpabilin sa gahum ang gobyerno niadtong 2024 human gideklarar sa mga awtoridad sa eleksyon—nga kontrolado sa estado—nga si Maduro ang mananaog sa miaging eleksyon sa pagkapresidente, bisan pa man nga ang mga eksperto nagtuo nga ang maong resulta halos imposible nga mahitabo base sa estadistika.
Sa UN General Assembly sa miaging bulan, nanumpa si Rodríguez nga magpahigayon ang Venezuela og bag-ong eleksyon ug mobalhin ngadto sa hingpit nga demokrasya—nga sumala sa US mao ang ilang nag-unang tumong—apan ang kasamtangang gobyerno wala pa nagpahibalo kon kanus-a ipahigayon ang eleksyon.
