Gipirmahan ni Cebu Governor Pamela S. Baricuatro ang usa ka executive order nga nagtukod og programa nga “Right to Care” sa Probinsya sa Sugbo, nga nagtugot sa mga residente sa pormal nga pagtudlo og mga care partner nga makatabang kanila sa mga sitwasyon sa panglawas, emerhensya, ug social welfare situations, lakip na kadtong anaa sa nontraditional family arrangements.
Ang Executive Order No. 29 o ang “Care Executive Order of the Province of Cebu” nga gipirmahan niadtong Hunyo 1, 2026, nagmugna og usa ka framework alang sa pag-ila sa mga caregiving relationships gawas sa kaminyoon ug mga relasyon sa pamilya.
Ubos sa maong EO, nagmando kini sa mga ospital sa probinsya ug distrito, mga opisina sa social welfare, ug uban pang mga ahensya sa probinsya nga ilhon ang gitudlo nga mga care partner alang sa mga katuyoan sa administratibo. Nagtukod usab kini og sistema sa rehistro ug pag-ila ubos sa gitawag sa gobyerno sa probinsya nga “Right to Care Program.”
Ubos sa palisiya, ang usa ka gitudlo nga care partner mahimong mouban ug mobisita sa usa ka indibidwal sa mga ospital ug mga pasilidad sa panglawas sa probinsya, makadawat og mga update, ug moapil sa mga diskusyon bahin sa pag-atiman sa pasyente kung gitugutan, magsilbi nga emergency contact, ug motabang sa pag-access sa mga interbensyon sa social welfare ug tabang sa emerhensya.
Ang executive order nagtataw sa usa ka relasyon sa pag-atiman isip usa nga gibasi sa usag usa nga suporta, pag-atiman, panag-uban, ug responsibilidad, bisan unsa pa ang legal nga kahimtang sa kaminyoon.
Kini espesipikong nag-ingon nga ang mga relasyon sa pag-atiman mahimong maglungtad gawas satraditional marital arrangements ug naghisgot sa mga babag nga giatubang sa mga members of the LGBTQIA+ community, indibidwal, ug mga kauban sa common-law sa pag-access sa mga serbisyo atol sa mga emerhensya sa medikal ug mga pagpaospital.
Samtang, gitino usab ni Baricuatro nga ang probinsya nagtinguha sa pagpalig-on sa inklusibo nga pagdumala ug pagsiguro nga walay residente nga gibalibaran sa suporta tungod sa kawalay pormal nga legal nga pag-ila.
Dugang pang gihimug-atan niya, nga ang pagkalainlain dili angay kahadlokan, inay angayan ug kinahanglan kini saulogon isip kabahin sa nakapahimo sa Sugbo nga maloloy-on, mabulukon, ug nahiusa.
Ingun man nga iyang giklaro nga kini nga palisiya, nag-ila sa mga gitudlo nga panag-uban sa pag-atiman ug makatabang sa pagsiguro nga walay Cebuano nga gibiyaan nga nag-inusara sa mga panahon sa sakit, emerhensya, o krisis tungod lang kay ang tawo nga nag-atiman kanila wala mohaom sa tradisyonal nga legal nga kahulugan.
Subay niini, ang lakang nagtukod og usa ka voluntary registration nga dumalaon sa Provincial Social Welfare and Development Office ubos sa koordinasyon sa Provincial Health Office ug sa Provincial Gender and Development Office.
Naglakip usab kini sa mga probisyon nga nagkinahanglan og kompidensyalidad ug proteksyon sa personal nga impormasyon ug nag-ingon nga ang partisipasyon kinahanglan nga mosunod sa applicable privacy laws.
Samtang ang pondo alang sa inisyal nga implementasyon sa programa maggikan sa kasamtangang mga alokasyon ubos sa under gender and development, social welfare, public health and related programs, nga gipailalom sa mga lagda sa accounting ug auditing.
